Rosja po raz pierwszy na dużą skalę używa rakiety manewrującej 9M729 „Nowator” przeciw Ukrainie. To broń, która w 2019 roku doprowadziła do upadku traktatu INF (Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty), kończąc ponad 30 lat ograniczeń w rozmieszczaniu rakiet pośredniego zasięgu. Dziś, po latach, ten sam pocisk wraca na pole bitwy – tym razem realnie zmieniając układ sił w Europie. Według Reuters i RBC-Ukraine, między sierpniem a październikiem 2025 r. Rosja wystrzeliła co najmniej 23 rakiety, w tym jedną, która przeleciała ponad 1200 kilometrów, zanim uderzyła w cel w zachodniej Ukrainie. O sprawie informuje Noweinformacje.pl, powołując się na renewz.de i Wikipedia.
Od symbolu traktatu do narzędzia wojny
Rakieta 9M729, zaprojektowana przez koncern NPO Nowator w Jekaterynburgu, jest lądową wersją pocisku 3M14 „Kalibr”. To broń nowej generacji, przystosowana do startu z mobilnych wyrzutni Iskander-M (9K720) lub ciężarówek MAZ-543, mogących przewozić do sześciu pocisków.
Moskwa twierdzi, że 9M729 ma zasięg nie większy niż 480 kilometrów, co mieściłoby się w granicach dawnych umów rozbrojeniowych. Jednak dane NATO i amerykańskiego wywiadu wskazują na realny zasięg nawet 2350 kilometrów. Oznacza to, że rakieta może uderzyć w cele w całej Europie – od Warszawy po Lizbonę – bez opuszczania terytorium Rosji.
Parametry techniczne i zdolności bojowe
Pocisk 9M729 ma długość 7,9 metra, średnicę 0,514 metra i masę startową około 4500 kilogramów. Napędza go silnik turboodrzutowy, który pozwala utrzymać prędkość przelotową ponad Mach 0,8. Może przenosić głowice konwencjonalne i nuklearne o masie do 450 kilogramów, a jego układ naprowadzania opiera się na systemach GLONASS i INS, zapewniających precyzję trafienia rzędu kilku metrów.
Według raportu Reuters z 30 października, pociski 9M729 odpalano z obwodów biełgorodzkiego, kurskiego i briańskiego, a co najmniej trzy z nich uderzyły w infrastrukturę krytyczną Ukrainy. W dwóch przypadkach odnotowano lot powyżej 1000 kilometrów, co potwierdza zwiększony zasięg tej wersji.
„Broń, która niszczy równowagę”
Eksperci wojskowi oceniają, że 9M729 to najbardziej niebezpieczny rosyjski pocisk manewrujący, ponieważ pozwala prowadzić ataki strategiczne w sposób trudny do wykrycia. Mobilne wyrzutnie umożliwiają zmianę pozycji w ciągu kilkunastu minut, co utrudnia lokalizację i zniszczenie jednostek.
„Rakieta 9M729 zaciera granicę między wojną konwencjonalną a nuklearną. Jest szybka, precyzyjna i politycznie wybuchowa” – powiedział europejski analityk wojskowy cytowany przez Reuters.
Frankfurter Allgemeine Zeitung już w 2019 roku wskazywała cztery główne bazy rakietowe: Kapustin Jar (region wołgogradzki), Jekaterynburg, Mozdok (Osetia Północna) i Szuja (obwód włodzimierski) – wszystkie potencjalnie zdolne do przechowywania broni nuklearnej.
Koniec ery INF i nowa zimna wojna
Traktat INF z 1987 roku, podpisany przez Ronald Reagana i Michaiła Gorbaczowa, zakazywał rozmieszczania rakiet o zasięgu 500–5500 km. Przez ponad trzy dekady zapewniał Europie względne bezpieczeństwo. Gdy USA w 2019 roku ogłosiły jego wypowiedzenie, powołując się na naruszenia przez Rosję, rozpoczął się nowy etap wyścigu zbrojeń.
Od tamtej pory Moskwa równolegle rozwija systemy takie jak Burewiestnik (rakieta o napędzie jądrowym) i Posejdon(torpeda nuklearna). W połączeniu z 9M729 tworzą one nową triadę strategicznego odstraszania, której celem jest przywrócenie Rosji statusu globalnego mocarstwa atomowego.
Co oznacza to dla Ukrainy i świata
Użycie 9M729 w wojnie z Ukrainą to nie tylko militarny, ale i geopolityczny przełom. Rosja wysyła sygnał, że nie cofnie się przed wykorzystaniem broni uznawanej przez Zachód za destabilizującą. Dla Kijowa to nowy wymiar zagrożenia – ataki z setek kilometrów, wymykające się obronie przeciwrakietowej.
Dla Europy to przypomnienie, że era kontroli zbrojeń dobiegła końca. Rakieta, która kiedyś złamała traktat, teraz realnie kształtuje pole bitwy. 9M729 stała się symbolem nowego porządku, w którym potęga militarna ponownie wyznacza granice polityki.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Rosja użyła pocisku 9M729: Ukraina potwierdza naruszenie zakazu traktatu INF
