Elon Musk zaprezentował nowy projekt swojego przedsiębiorstwa xAI – platformę Grokipedia, która według zapowiedzi ma być „pierwszą obiektywną encyklopedią” tworzona w całości przez sztuczną inteligencję. System opiera się na modelu językowym Grok, wykorzystywanym również w sieci społecznościowej X (dawniej Twitter). Według danych podanych przez firmę baza Grokipedii zawiera obecnie około 885 000 artykułów w języku angielskim, co stanowi około 10 procent zawartości angielskiej Wikipedii. O sprawie informuje Noweinformacje.pl, powołując się na portal The Verge (28.10.2025).
Cele projektu i założenia techniczne
Firma xAI określa Grokipedię jako „żywą bazę wiedzy”, która ma się samoczynnie aktualizować i uczyć na podstawie danych z otwartego Internetu. W przeciwieństwie do Wikipedii, w projekcie nie uczestniczą ludzie – nie ma redakcji, moderatorów ani mechanizmu korekty społecznościowej.
Według informacji opublikowanych przez xAI, system Grok analizuje teksty w czasie rzeczywistym, klasyfikuje je i przekształca w encyklopedyczne wpisy. Na obecnym etapie platforma nie zawiera ilustracji ani tłumaczeń, a struktura artykułów jest nieregularna – niektóre teksty mają kilka zdań, inne po kilka tysięcy słów.
Zarzuty o plagiaty i problemy licencyjne
Portal The Verge poinformował, że część treści Grokipedii została skopiowana bez zmian z Wikipedii, włącznie z oznaczeniami licencji CC BY-SA 3.0, które wymagałyby wskazania źródła i autorów. Przykładem jest artykuł dotyczący konsoli PlayStation 5, który zawiera identyczne fragmenty jak wersja Wikipedii.
Fundacja Wikimedia Foundation, zarządzająca Wikipedią, przekazała w odpowiedzi, że „analizuje działanie Grokipedii i jej zgodność z zasadami otwartych licencji”.
Prawnicy zwracają uwagę, że jeśli treści są kopiowane bez właściwego oznaczenia źródeł, może to stanowić naruszenie licencji i prowadzić do postępowań prawnych.
Kontrowersje dotyczące treści i wiarygodności
Niezależnie od zarzutów o plagiaty, pojawiły się również wątpliwości dotyczące rzetelności i bezstronności artykułów generowanych przez sztuczną inteligencję. Według magazynu Wired, niektóre wpisy zawierają treści o charakterze ideologicznym lub prawicowo-populistycznym, zwłaszcza w tematach historycznych i społecznych.
W artykule poświęconym historii niewolnictwa pojawił się na przykład fragment tłumaczący jego istnienie „potrzebami gospodarczymi epoki”, co eksperci określają jako formę rewizjonizmu historycznego.
Elon Musk, pytany o zarzuty, stwierdził na platformie X, że Wikipedia „od dawna jest zdominowana przez lewicową narrację” i że Grokipedia ma stanowić „neutralne źródło faktów wolne od ideologii”.
Zdaniem dr Henrika Albersa, medioznawcy z Uniwersytetu Wolnego w Berlinie, tego rodzaju deklaracje są mylące:
„Każdy algorytm uczy się na podstawie danych, które odzwierciedlają światopogląd swoich twórców. Neutralna sztuczna inteligencja nie istnieje.”
Struktura projektu i model biznesowy
Projekt Grokipedii jest częścią szerszej strategii xAI, której celem jest integracja modeli językowych z produktami Elona Muska – od X po systemy Tesli i SpaceX. W przeciwieństwie do Wikipedii, Grokipedia ma charakter komercyjny. Dane użytkowników, statystyki odwiedzin i interakcje mogą być wykorzystywane do ulepszania algorytmu Grok i do celów marketingowych.
xAI nie ujawnia jeszcze, czy Grokipedia pozostanie całkowicie darmowa. Według nieoficjalnych informacji w przyszłości mogą zostać wprowadzone płatne funkcje premium, umożliwiające personalizację treści lub tworzenie własnych zestawień wiedzy.
Reakcje ekspertów i opinii publicznej
Projekt wzbudził szeroką dyskusję wśród ekspertów z dziedziny mediów, etyki cyfrowej i prawa autorskiego.
Szwajcarski etyk Lukas Reimann ocenia, że Grokipedia „testuje granice odpowiedzialności za wiedzę”.
„Jeśli wiedza jest generowana automatycznie, powstaje pytanie, kto ponosi odpowiedzialność za błędy lub manipulacje – człowiek, firma, czy sam system?”
W środowiskach akademickich pojawiły się głosy, że Grokipedia może zwiększyć ryzyko rozpowszechniania niezweryfikowanych informacji, które w sieci szybko nabierają pozorów autorytetu.
Ocena obecnego etapu
Wersja 0.1 Grokipedii ma charakter eksperymentalny. Platforma nie posiada mechanizmów weryfikacji, nie udostępnia list autorów ani źródeł. Nie istnieje także system zgłaszania błędów. Mimo to projekt wywołał ogromne zainteresowanie – zarówno w środowisku technologicznym, jak i naukowym.
Zdaniem analityków przyszłość Grokipedii zależy od tego, czy xAI wprowadzi transparentne zasady redakcyjne i mechanizmy weryfikacji danych. Na razie jednak platforma stanowi eksperyment o dużym potencjale i równie dużym ryzyku.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Tesla zleca Samsungowi produkcję chipów AI6 wartą 16,5 miliarda dolarów
