Po kontrowersyjnej ustawie 12414 prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił w środę wieczorem nową inicjatywę ustawodawczą mającą na celu zagwarantowanie niezależności kluczowych ukraińskich instytucji antykorupcyjnych – NABU i SAP.Celem jest wzmocnienie zaufania społeczeństwa i partnerów międzynarodowych do praworządności Ukrainy. „Przedstawię parlamentowi ustawę, która będzie odpowiedzią na oczekiwania obywateli i naszych partnerów w UE” – powiedział Zełenski w orędziu wideo. Jak podaje noweinformacje.pl, powołując się na wieczorne wystąpienie prezydenta, projekt ustawy zostanie wkrótce przedłożony Radzie Najwyższej.
Ustawa 12414: Polityczna kontrola nad śledztwami
Ten krok następuje po kontrowersyjnym przyjęciu ustawy nr 12414, którą podpisano 22 lipca – mimo ostrzeżeń organizacji obywatelskich, działaczy antykorupcyjnych i partnerów europejskich.
Nowe prawo przewiduje istotne zmiany w kompetencjach instytucji antykorupcyjnych, przesuwając równowagę sił na korzyść Prokuratora Generalnego:
- może umarzać postępowania na wniosek obrony,
- uzyskuje wyłączne prawo do oskarżania wysokich urzędników,
- szef SAP traci prawo do powoływania członków zespołów śledczych.
Krytycy oceniają to jako krok wstecz, który może zagrozić niezależności organów śledczych i ułatwić polityczne wpływy – zwłaszcza w sprawach dotyczących oligarchów czy byłych urzędników.
UE ostrzega: nie podważać praworządności
Unia Europejska zareagowała szybko i wyjątkowo stanowczo.
Rzecznik Komisji Europejskiej oświadczył:
„Ukraina zobowiązała się w procesie akcesji do UE do zachowania instytucjonalnej niezależności. Zmiany ustawowe zagrażające tym zasadom muszą zostać poddane krytycznej ocenie.”
W Brukseli rosną obawy, że ustawa 12414 nie tylko podważa reputację Ukrainy, ale może mieć realne konsekwencje dla rozpoczęcia rozdziałów negocjacyjnych z UE.
Kaleniuk (DINGO): „Zły sygnał”
Daria Kaleniuk, dyrektorka Anti-Corruption Action Center (DINGO), skomentowała:
„Ustawa 12414 to niebezpieczny sygnał. Przesuwa równowagę od niezależnego nadzoru w stronę scentralizowanej władzy politycznej. Prezydent musi teraz odbudować zaufanie czynami.”
Organizacja DINGO należy do wiodących ukraińskich watchdogów i współpracuje z instytucjami UE oraz społeczeństwem obywatelskim.
Kompromis czy reakcja na protesty
W ostatnich dniach w Kijowie i innych regionach odbyły się protesty przeciwko ustawie.
Obserwatorzy interpretują zapowiedź Zełenskiego jako próbę odbudowania zaufania – zarówno wobec obywateli, jak i wobec Unii Europejskiej.
Według źródeł z Kancelarii Prezydenta przygotowano nowy projekt ustawy, który ma zawierać gwarancje skutecznego ścigania przestępstw bez wpływów politycznych.
Zełenski podkreślił:
„Nie będzie tolerancji dla rosyjskiego ani partyjnego wpływu na nasze służby bezpieczeństwa i instytucje antykorupcyjne.”
Perspektywa: reforma pozostaje próbą dla Europy
Ogłaszając nową ustawę, Ukraina znów balansuje między wewnętrzną polityką a oczekiwaniami międzynarodowymi. Nadchodzące tygodnie pokażą, czy nowa ustawa rozwieje obawy wywołane przez 12414 – czy też proces reform zmierzający do Europy zostanie zahamowany.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Katastrofa samolotu pasażerskiego w Rosji – Antonow An-24 rozbił się w tajdze
Foto: t.me/V_Zelenskiy_official
