Europejski producent chipów SiPearl nie tylko przekazał firmie TSMC projekt finalny (tape-out) swojego 80-rdzeniowego procesora Rhea1, ale jednocześnie zaprezentował również pierwszy projekt referencyjny oparty na tym układzie.
Tzw. Seine Reference Server ma służyć do walidacji, tworzenia oprogramowania i oceny przez klientów – i stanowi kluczową podstawę dla kilku europejskich projektów HPC (High Performance Computing) i chmurowych. O tym informuje noweinformacje.pl, powołując się na Heise Online i The Register.
Projekt referencyjny obejmuje dwie konfiguracje:
– jedna z jedną jednostką CPU i maksymalnie dwiema GPU do zastosowań związanych z wnioskowaniem AI lub badaniami materiałowymi,
– druga z dwoma procesorami CPU do zadań wymagających dużej mocy obliczeniowej, takich jak obrona czy modelowanie pogody.
Obie wersje wykorzystują oparty na architekturze ARM układ Rhea1 z 80 rdzeniami Neoverse-V1, z których każdy zawiera dwie 256-bitowe jednostki SVE. Dodatkowo każdy chip wyposażono w zintegrowaną pamięć HBM2e o wysokiej wydajności.
Produkcję układów powierzono tajwańskiej firmie TSMC w procesie technologicznym N6 (ulepszona klasa 7 nm).
Pierwsze egzemplarze testowe mają trafić do partnerów europejskich na początku 2026 roku.
Najważniejszym odbiorcą jest Jülich Supercomputing Centre w Niemczech, które planuje zintegrować ponad 2 600 procesorów Rhea1 w ponad 1 300 węzłach superkomputera Jupiter. Ten eksaskalowy superkomputer niedawno zajął 4. miejsce na światowej liście Top500 i jest budowany przez spółkę zależną Atos – Eviden, w oparciu o platformę BullSequana XH3000 – modułową i bezpośrednio chłodzoną cieczą.
Procesor Rhea1 powstał w ramach inicjatywy European Processor Initiative (EPI). Celem było stworzenie energooszczędnego, europejskiego procesora HPC, który ma zapewnić technologiczną suwerenność i zmniejszyć zależność od amerykańskich rozwiązań. Jednak doszło do kilkuletnich opóźnień – pierwotnie produkcja miała ruszyć już w 2021 roku. Krytycy podkreślają, że mimo innowacyjnych ambicji, Rhea1 jest już technologicznie przestarzały na rok 2025, ponieważ jego architektura rdzeni i technologia produkcji pochodzą z 2020 roku.
Oprócz samego sprzętu, SiPearl realizuje kilka europejskich projektów współpracy:
- Aero rozwija otwarte środowisko programistyczne dla Rhea1,
- OpenCUBE tworzy kompletny stos chmurowy dla europejskich centrów danych,
- Plasma-PEPSC koncentruje się na fizyce plazmy i symulacjach eksaskalowych.
Finansowanie projektu zapewniła runda inwestycyjna serii A na kwotę 130 milionów euro – z udziałem m.in. ARM, Atos, Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Europejskiej Rady Innowacji, państwa francuskiego, a po raz pierwszy także tajwańskiego funduszu Cathay Venture.
Obecnie firma zatrudnia około 200 pracowników we Francji, Hiszpanii i Włoszech, i intensywnie pracuje nad następcą – procesorem Rhea2 z nowoczesną architekturą chipletową. Nvidia ogłosiła budowę nowego centrum obliczeniowego AI w Izraelu o wartości 500 milionów dolarów, co ma stworzyć tysiące miejsc pracy. Jednocześnie Intel niespodziewanie wstrzymał wart miliardy projekt rozbudowy swojej fabryki.
Nowe inwestycje i strategiczne przejęcia
Amerykański producent chipów Nvidia inwestuje ponad 500 mln dolarów w rozbudowę działalności badawczo-rozwojowej w Izraelu. Nowe centrum sztucznej inteligencji powstanie w Mevo Carmel Science and Industry Park w pobliżu miasta Yokne’am na północy kraju. Obiekt o powierzchni 10 000 m² będzie dysponował mocą do 30 megawatów i według firmy stanie się jednym z najpotężniejszych centrów AI Nvidii na świecie. Jak podaje noweinformacje.pl, powołując się na The Times of Israel, Nvidia rozszerza swą obecność w regionie.
Już teraz Nvidia zatrudnia ponad 5000 osób w Izraelu i posiada siedem centrów R&D, m.in. w Tel Awiwie, Jerozolimie, Ra’ananie, Beer Szewie oraz w dawnej siedzibie Mellanox w Yokne’am.
Na początku 2025 roku firma wynajęła dodatkowo dziesięć pięter w Rubinstein Tower w Tel Awiwie. Nvidia rozważa także zakup nowej działki o powierzchni do 180 000 m² – propozycje złożyły m.in. miasta takie jak Hajfa, podaje Reuters.
Intel wstrzymuje rozbudowę fabryki w Kiryat Gat
W przeciwieństwie do ofensywnej strategii Nvidii, Intel w czerwcu 2024 roku ogłosił tymczasowe zamrożenie wartego 15 mld dolarów projektu rozbudowy zakładu produkcyjnego chipów w Kiryat Gat, na południu Izraela.
"Intel zdecydował się zamrozić plany rozbudowy fabryki chipów w Kiryat Gat, południowy Izrael. Decyzja wynika z obaw dotyczących popytu, kosztów oraz sytuacji bezpieczeństwa w regionie."
— Reuters, 12 czerwca 2024
Choć początkowo planowano inwestycję sięgającą nawet 25 mld dolarów (w tym państwowe subsydia), Intel ogłosił zwolnienia w fabryce Fab 28 i zaznaczył, że mimo wszystko zamierza utrzymać obecność w Izraelu – informuje Tom’s Hardware.
Konkurencja lokalizacji w Izraelu
Według doniesień z początku lipca 2025, Nvidia nadal poszukuje dodatkowej działki o powierzchni do 180 000 m² pod potencjalny nowy kampus. Władze kilku miast i stref przemysłowych (w tym Hajfa) już złożyły swoje oferty. Planowany projekt może wygenerować kilka tysięcy miejsc pracy.
Źródło: Reuters, 9 lipca 2025
Planned Nvidia expansion prompts multiple site offers
Tło: Izrael jako centrum chipów i AI
Izrael uważany jest za jedno z globalnych centrów rozwoju technologii półprzewodnikowych i badań nad AI. Obecność takich gigantów jak Apple, Intel, Amazon, Google i Nvidia wynika z wysokiego poziomu edukacji, współpracy z uniwersytetami oraz intensywnego wsparcia państwa dla innowacji i R&D.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Nvidia buduje nowe centrum AI w Izraelu za 500 mln dolarów – Intel wstrzymuje projekt chipów
Zdjęcie: SiPearl