Według stanu na 13 stycznia 2026 roku Polska pozostaje jedynym państwem członkowskim Unii Europejskiej, które nie dokonało pełnej transpozycji przepisów uzupełniających rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA) do krajowego porządku prawnego. Mimo że kluczowe terminy wdrożenia upłynęły w 2024 i 2025 roku, polski projekt ustawy o kryptoaktywach wciąż znajduje się na etapie prac parlamentarnych, co uniemożliwia Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) skuteczne wydawanie licencji dla dostawców usług (CASP) według nowych standardów. Opóźnienie to stawia polskie firmy technologiczne w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej względem podmiotów z Francji czy Niemiec, które korzystają już z tzw. paszportowania usług na cały rynek UE. Brak pełnej implementacji grozi również nałożeniem na Warszawę wysokich kar finansowych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). O tym informuje redakcja Noweinformacje.pl.
Przyczyny i mechanizm opóźnienia legislacyjnego
Głównym powodem impasu jest spór o zakres uprawnień kontrolnych KNF oraz system kar administracyjnych. Rozporządzenie MiCA (Market in Crypto-Assets) jest stosowane bezpośrednio, jednak wymaga ono od państw członkowskich wyznaczenia organów nadzorczych i dostosowania procedur administracyjnych.
W Polsce projekt ustawy (numer druku sejmowego procedowany od połowy 2025 r.) zakładał rygorystyczne podejście do blokowania rachunków kryptowalutowych, co spotkało się z oporem sektora prywatnego oraz biura analiz sejmowych. Mechanizm opóźnienia wynika z licznych poprawek dotyczących ochrony inwestorów indywidualnych oraz sporu o opłaty nadzorcze, które mają finansować nowy departament kryptoaktywów w KNF.
Skutki dla sektora finansowego i firm krypto
Brak ostatecznego kształtu ustawy paraliżuje proces licencyjny. Firmy działające w Polsce jako VASP (Virtual Asset Service Providers) muszą przekształcić się w CASP (Crypto-Asset Service Providers), aby legalnie świadczyć usługi po zakończeniu okresów przejściowych.
Porównanie statusu prawnego (Stan na styczeń 2026):
| Obszar regulacji | Status w UE (Większość krajów) | Status w Polsce | Skutek dla biznesu |
| Paszportowanie usług | Dostępne (licencja z jednego kraju działa w całej UE) | Zablokowane | Polskie firmy muszą otwierać oddziały np. na Litwie |
| Nadzór KNF | Jasne ramy kompetencyjne | Brak ustawy kompetencyjnej | Brak możliwości zatwierdzenia prospektów emisyjnych |
| Stablecoiny (ART/EMT) | Pełna kontrola emisji | Niepewność prawna emitentów | Odpływ kapitału do jurysdykcji o ustabilizowanym prawie |
| Ochrona konsumenta | Standard UE (rekompensaty, audyty) | Stare przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy | Niższe zaufanie inwestorów zagranicznych |
Sankcje i ryzyka międzynarodowe
Komisja Europejska w styczniu 2026 r. wystosowała do Polski tzw. uzasadnioną opinię, co jest ostatnim krokiem przed skierowaniem sprawy do TSUE. Polska może zostać obciążona ryczałtem oraz dzienną okresową karą pieniężną, która przy obecnych wskaźnikach PKB może wynosić od 15 000 do 50 000 euro za każdy dzień zwłoki.
Ponadto, brak implementacji MiCA wpływa na ocenę Polski przez FATF (Financial Action Task Force). Może to skutkować obniżeniem ratingu wiarygodności w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy, co zwiększa koszty operacyjne dla wszystkich banków komercyjnych w Polsce przy transakcjach zagranicznych.
Co powinni zrobić przedsiębiorcy i inwestorzy
W obliczu braku jasnych przepisów krajowych, podmioty z sektora kryptoaktywów oraz inwestorzy muszą podjąć konkretne kroki w celu zabezpieczenia swojej działalności:
- Audyt zgodności (Compliance): Przedsiębiorcy powinni dostosować swoje procedury wewnętrzne bezpośrednio do rozporządzenia unijnego 2023/1114 (MiCA), niezależnie od braku polskiej ustawy.
- Alternatywna jurysdykcja: Wiele polskich podmiotów decyduje się na rejestrację w krajach takich jak Luksemburg lub Malta, aby uzyskać licencję CASP umożliwiającą działanie na terenie całej Unii.
- Weryfikacja kontrahentów: Inwestorzy powinni sprawdzać, czy ich dostawcy portfeli lub giełdy posiadają licencje wydane w innych krajach UE. Rejestry te są dostępne na stronach organów nadzoru (np. francuskiego AMF lub niemieckiego BaFin).
- Śledzenie komunikatów KNF: Oficjalne ostrzeżenia i wyjaśnienia dotyczące sektora krypto publikowane są pod adresem: www.knf.gov.pl w zakładce "Ostrzeżenia publiczne" oraz "Kryptoaktywa".
Perspektywy na rok 2026
Rządowe Centrum Legislacji zapowiada, że przyjęcie ustawy powinno nastąpić do końca pierwszego kwartału 2026 roku. Mechanizm działania nowej ustawy ma opierać się na ścisłej współpracy KNF z prokuraturą w zakresie natychmiastowego blokowania środków pochodzących z przestępstw, przy jednoczesnym skróceniu czasu wydawania decyzji o udzieleniu licencji do 90 dni.
Legislacyjny impas w Polsce oznacza obecnie izolację polskiego rynku kryptoaktywów. Podczas gdy sąsiednie kraje budują huby technologiczne, polski ekosystem zmaga się z niepewnością, co skutkuje migracją najbardziej innowacyjnych startupów fintech poza granice kraju. Sytuacja ta wymusza na polskich regulatorach szybkie działanie, aby uniknąć nie tylko kar finansowych, ale przede wszystkim trwałej utraty konkurencyjności w jednym z najszybciej rozwijających się segmentów nowoczesnych finansów.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Dlaczego spadła trudność wydobycia Bitcoina w 2026 roku i co dalej z miningiem
