W Gizie Egipt oficjalnie otworzył w piątek, 1 listopada 2025 roku, Grand Egyptian Museum (GEM) – największe muzeum archeologiczne na świecie i nowe centrum narodowej tożsamości. Po ponad 20 latach budowy oraz inwestycjach wynoszących około 1,2 miliarda euro, nowoczesny kompleks po raz pierwszy prezentuje wszystkie 5 500 artefaktów znalezionych w grobowcu faraona Tutanchamona. Jak podaje Noweinformacje.pl, powołując się na The Guardian, otwarcie GEM to zwieńczenie projektu, który rozpoczął się w latach 90. i całkowicie zmienił postrzeganie dziedzictwa Egiptu.
Największe muzeum archeologiczne świata
Grand Egyptian Museum znajduje się w pobliżu Wielkiej Piramidy Cheopsa w Gizie. Kompleks zajmuje powierzchnię około 500 000 metrów kwadratowych – to wielkość porównywalna z 70 boiskami piłkarskimi. Budynek, zaprojektowany przez irlandzkie biuro Heneghan Peng Architects, wykonano z półprzezroczystego alabastru i betonu, a jego trójkątna fasada nawiązuje do kształtu piramid.
Główne wejście prowadzi do wielkiej sali, w której znajduje się 11-metrowy posąg Ramzesa II oraz 16-metrowy obelisk, zawieszony w nowoczesnej konstrukcji z metalu i szkła. Projekt był kilkakrotnie opóźniany przez kryzysy finansowe, rewolucję z 2011 roku, pandemię COVID-19 oraz brak środków międzynarodowych.
Otwarcie muzeum ogłoszono po serii próbnych pokazów i częściowych ekspozycji, które trwały od 2023 roku. Dla Egiptu GEM stało się symbolem nowego rozdziału w kulturze narodowej – połączeniem dziedzictwa starożytności i współczesnej technologii.
Skarb Tutanchamona po raz pierwszy w całości
Po raz pierwszy od odkrycia grobowca przez Howarda Cartera w 1922 roku wszystkie przedmioty znalezione w komorach grobowych faraona zostały zebrane w jednym miejscu. Na ekspozycji znalazły się: złota maska pogrzebowa, tron, rydwany, biżuteria, odzież ceremonialna oraz codzienne przedmioty z życia młodego władcy.
„Chciałem, by odwiedzający mogli zobaczyć grób Tutanchamona tak, jak zobaczył go Carter – kompletny, bez brakujących elementów” – powiedział dr Tarek Tawfik, prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Egiptologów i były dyrektor muzeum.
Wszystkie prace konserwatorskie wykonali egipscy specjaliści, zgodnie z prawem, które zabrania wykonywania takich zadań obcokrajowcom. Egiptolodzy podkreślają, że GEM jest dowodem na to, iż Egipt odzyskał samodzielność naukową w dziedzinie archeologii.
Znaczenie kulturowe i turystyczne
Rząd Egiptu spodziewa się, że Grand Egyptian Museum odwiedzi nawet osiem milionów turystów rocznie. Nowy obiekt ma stać się głównym punktem kulturalnym regionu i jednym z filarów gospodarki. Według Ministerstwa Turystyki muzeum ma zwiększyć przychody branży turystycznej o ponad 10 procent rocznie.
Eksperci określają GEM jako największy projekt kulturalny współczesnego świata, a jego otwarcie – jako „nowe złote stulecie egiptologii”. Biura podróży już oferują pakiety tematyczne „Śladami Tutanchamona”, a linie lotnicze z Bliskiego Wschodu i Europy zwiększają liczbę połączeń do Kairu.
Spór o egipskie zabytki
Otwarcie muzeum ponownie rozbudziło dyskusję o zwróceniu egipskich zabytków przechowywanych w Europie. Były minister ds. starożytności, dr Zahi Hawass, zaapelował o zwrot trzech najważniejszych artefaktów:
- Kamienia z Rosetty (British Museum w Londynie),
- Popiersia Nefertiti (Neues Museum w Berlinie),
- Zodiaku z Dendery (Luwr w Paryżu).
„Grand Egyptian Museum to nasz dar dla świata. Teraz oczekujemy, że świat odpowie tym samym gestem” – powiedział Hawass.
Brytyjskie Muzeum potwierdziło, że nie otrzymało formalnego wniosku o zwrot eksponatu, lecz presja opinii publicznej w tej sprawie rośnie.
Ceny i informacje dla zwiedzających
- Bilet normalny: około 25 euro (1250 EGP)
- Ulgowy (studenci, seniorzy): około 12 euro (600 EGP)
- Dzieci do 6 lat: wstęp bezpłatny
- Bilet łączony z piramidami: około 35 euro (1750 EGP)
- Godziny otwarcia: codziennie od 9:00 do 19:00, w piątki do 21:00
- Rezerwacja online: www.gem.gov.eg
W muzeum dostępne są audioprzewodniki w sześciu językach, klimatyzowane strefy odpoczynku oraz restauracje z widokiem na piramidy. Najlepszym czasem na zwiedzanie są godziny poranne między 9:00 a 11:00.
Ceremonia otwarcia i reakcje
Uroczysta inauguracja odbyła się w obecności prezydenta Abdela Fattaha al-Sisiego, ministrów kultury i turystyki oraz zagranicznych delegacji z ponad pięćdziesięciu krajów. W programie znalazł się pokaz dronów przedstawiających symbole faraonów oraz multimedialna prezentacja historii Egiptu.
„To nie tylko muzeum. To nowa epoka w ochronie dziedzictwa” – powiedziała egiptolożka dr Monica Hanna.
Z kolei turyści określili otwarcie jako „wydarzenie, które łączy przeszłość i przyszłość w jednym miejscu”.
Otwarcie Grand Egyptian Museum uznano za nowy cud współczesnego świata – projekt, który łączy starożytność, naukę i nowoczesność. Egipt po raz kolejny przyciąga uwagę świata, pokazując, że potrafi nie tylko chronić przeszłość, lecz także budować przyszłość w oparciu o własne dziedzictwo.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Atak hakerski na biuro podróży ITAKA: Wyciek danych klientów ze Strefy Klienta.