Polska inwestuje 70 mln euro w budowę nowego ośrodka sztucznej inteligencji – Gaia AI Factory – w Krakowie, który ma stać się jednym z najnowocześniejszych centrów AI w Europie Środkowej. Projekt realizowany przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji i naukowcami z wiodących uczelni ma na celu stworzenie infrastruktury obliczeniowej do badań nad sztuczną inteligencją i wspierania startupów technologicznych. Inwestycja obejmuje nowoczesne laboratoria, superkomputery GPU i HPC, systemy przechowywania petabajtów danych oraz platformy do trenowania dużych modeli językowych (LLM). Ośrodek będzie wspierać zarówno naukowców, jak i przedsiębiorstwa, umożliwiając realizację projektów badawczo-rozwojowych w medycynie, kosmonautyce i języku naturalnym. Gaia AI Factory będzie zintegrowana z krajową siecią PLGrid, co pozwoli efektywnie wykorzystywać zasoby obliczeniowe i dane w całym kraju. Jak podaje redakcja Noweinformacje.pl, projekt ma również zwiększyć liczbę miejsc pracy w sektorze high-tech oraz przyciągnąć inwestycje zagraniczne do Polski. Ośrodek stanie się kluczowym elementem europejskiego ekosystemu AI, umożliwiając wymianę wiedzy i współpracę międzynarodową.
Cele i obszary działania Gaia AI Factory
Gaia AI Factory skoncentruje się na trzech strategicznych obszarach:
- Medycyna: analiza genomów, diagnostyka obrazowa, spersonalizowana terapia, symulacje leków.
- Kosmonautyka: analiza danych satelitarnych, planowanie misji kosmicznych, monitorowanie infrastruktury orbitalnej.
- Duże modele językowe (LLM): chatboty, tłumaczenia automatyczne, analiza dokumentów, automatyzacja procesów administracyjnych.
W medycynie Gaia AI Factory współpracuje z Małopolskim Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytutem Matki i Dziecka oraz startupami, które rozwijają algorytmy do diagnostyki obrazowej i analizy genomów. W kosmonautyce ośrodek współpracuje z Polską Agencją Kosmiczną oraz europejskimi ośrodkami badawczymi, w tym ESA, nad analizą danych z satelitów i planowaniem trajektorii misji kosmicznych. LLM umożliwia rozwój systemów NLP, chatbotów, tłumaczeń oraz automatyzację procesów w administracji i edukacji. Gaia AI Factory tworzy także platformę edukacyjną dla studentów, naukowców i specjalistów AI, oferując kursy, szkolenia i programy stypendialne. Projekt zwiększy konkurencyjność Polski na rynku technologicznym i przyciągnie zagraniczne inwestycje w sektorze AI. Ośrodek wspiera startupy w testowaniu prototypów, wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań i komercjalizacji projektów badawczo-rozwojowych. Gaia AI Factory stanie się miejscem spotkań nauki, biznesu i administracji, promując transfer wiedzy i technologii.
Partnerzy i finansowanie
Budżet Gaia AI Factory wynosi 70 mln euro, z czego 50% pochodzi z funduszy UE w ramach EuroHPC JU, a 50% z budżetu państwowego. Konsorcjum realizujące projekt obejmuje:
- Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, Kraków
- Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Politechniki Wrocławskiej
- Centrum Informatyczne TASK Politechniki Gdańskiej
- Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Obliczeniowego Uniwersytetu Warszawskiego
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych
- Narodowy Instytut Telekomunikacji NASK
- Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy
- Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Instytut Matki i Dziecka
- Krakowski Park Technologiczny
Projekt jest wspierany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Cyfryzacji.Partnerzy zagraniczni obejmują ESA, European OpenAI Hub oraz startupy technologiczne z całej Europy.
Technologie i infrastruktura
Gaia AI Factory wyposażona będzie w superkomputery HPC i GPU zdolne do miliardów obliczeń na sekundę. Systemy przechowywania danych pozwalają na analizę i przetwarzanie petabajtów informacji medycznych, kosmicznych i tekstowych. Platformy AI umożliwią trenowanie dużych modeli językowych, analizę danych genomowych, obrazów medycznych oraz danych satelitarnych. Laboratoria badawcze wspierają startupy w testowaniu prototypów i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań w sektorze medycznym, kosmicznym i edukacyjnym. Ośrodek umożliwia współpracę z przemysłem, administracją i uczelniami, tworząc przestrzeń do wymiany wiedzy i transferu technologii. Gaia AI Factory posiada centrum cyberbezpieczeństwa do ochrony danych wrażliwych oraz systemy monitorowania infrastruktury obliczeniowej. Projekt integruje infrastrukturę z siecią PLGrid, umożliwiając naukowcom w całej Polsce efektywne korzystanie z zasobów AI.
Przykłady projektów i zastosowań AI
Medycyna
- Analiza genomów – Małopolskie Centrum Biotechnologii UJ
- Diagnostyka obrazowa – Instytut Matki i Dziecka
- Spersonalizowana terapia – współpraca z startupem MedAI Labs
- Symulacje leków – AI Pharma Solutions
Kosmonautyka
- Analiza danych satelitarnych – Polska Agencja Kosmiczna + ESA
- Symulacje trajektorii misji – SpaceTech Kraków
- Monitorowanie infrastruktury orbitalnej – satelity komunikacyjne i badawcze
Duże modele językowe (LLM)
- Chatboty – współpraca z firmą LinguaAI
- Automatyczne tłumaczenia dokumentów – współpraca z DeepTranslate
- Analiza danych administracyjnych – projekt GovTech AI
Startupy i edukacja
- Testowanie prototypów AI – 15 startupów z Krakowskiego Parku Technologicznego
- Szkolenia i warsztaty – kursy dla studentów i profesjonalistów AI
- Programy stypendialne – 50 stypendiów rocznie dla młodych naukowców
Korzyści dla Polski i Europy
Gaia AI Factory zwiększy konkurencyjność Polski w sektorze AI i przyciągnie zagraniczne inwestycje. Projekt stworzy setki miejsc pracy dla naukowców, inżynierów i specjalistów AI. Ośrodek przyspieszy rozwój innowacji w medycynie, kosmonautyce i analizie języka naturalnego. Wspiera edukację, oferując kursy, warsztaty i programy stypendialne dla studentów i profesjonalistów. Umożliwi współpracę z europejskimi instytucjami badawczymi i startupami technologicznymi. Przyczyni się do zwiększenia potencjału innowacyjnego Polski i regionu Europy Środkowej.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Jak Kulczyk Investments i Nvidia zmieniają Polskę dzięki superkomputerom? AI, energia i prywatność danych