Podczas swojej wizyty na Węgrzech była kanclerz Niemiec Angela Merkel wywołała polityczną burzę, oskarżając Polskę oraz kraje bałtyckie o współodpowiedzialność za fiasko unijnego dialogu z Rosją i – pośrednio – za wybuch wojny w Ukrainie, informuje Noweinformacje.pl z powołaniem na wywiad z internetowym portalem Partizán.
W rozmowie z węgierskim portalem Partizán Merkel ujawniła, że w 2021 roku zaproponowała stworzenie nowego formatu rozmów między Unią Europejską a prezydentem Władimirem Putinem. Celem miało być złagodzenie napięć i uniknięcie militarnej eskalacji. Jednak – jak powiedziała – jej inicjatywa została odrzucona przede wszystkim przez Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię, które obawiały się, że UE nie będzie w stanie prowadzić spójnej polityki wobec Moskwy. Według byłej kanclerz właśnie ta decyzja doprowadziła do dalszego pogorszenia relacji i w konsekwencji do agresji Rosji na Ukrainę.
Merkel podkreśliła, że zawarte w 2015 roku porozumienia mińskie były „dalekie od ideału”, a Rosja nie wywiązywała się z ich zapisów. Niemniej jednak uważa, że dokument ten pozwolił „uspokoić napięcia na kilka lat” i dał Ukrainie czas, by wzmocnić swoją obronność. „Ukraina stała się innym krajem i nauczyła się skuteczniej bronić”, powiedziała.
Była szefowa niemieckiego rządu zaznaczyła również, że jej późniejsza próba wznowienia dialogu w 2021 roku zakończyła się niepowodzeniem, co – jej zdaniem – doprowadziło do nieuniknionej eskalacji. „Wkrótce po tym odeszłam z urzędu, a potem zaczęła się agresja Putina”, powiedziała Merkel.
Polityczka dodała też, że nie można jednoznacznie określić, co dokładnie doprowadziło do rozpoczęcia wojny. Jej zdaniem pandemia koronawirusa utrudniła utrzymywanie dyplomatycznych kontaktów, a z powodu ograniczeń i braku osobistych spotkań – w tym z Putinem – rozmowy stały się bardziej formalne i mniej skuteczne.
Słowa Merkel wywołały natychmiastową reakcję w Polsce. Prezydent Andrzej Duda ostro odrzucił jej zarzuty, stwierdzając, że Polska nie była współwinna wojnie, lecz jednym z głównych państw ostrzegających przed rosyjską agresją.
„Polska nigdy nie blokowała dialogu, ale zawsze podkreślała, że dialog nie może oznaczać naiwności wobec Putina” – miał powiedzieć prezydent.
W krajach bałtyckich również pojawiły się ostre komentarze. Estońska premier Kaja Kallas uznała słowa Merkel za próbę przerzucenia odpowiedzialności za błędną politykę Zachodu wobec Kremla. Litewskie media przypomniały z kolei, że to Niemcy przez lata forsowały projekt Nord Stream, mimo ostrzeżeń wschodnich partnerów o jego politycznych konsekwencjach.
Merkel, która po odejściu z urzędu rzadko zabiera głos w sprawach międzynarodowych, wywołała tym razem debatę o tym, jak Europa postrzega własną rolę w stosunkach z Rosją. Dla wielu jej wypowiedź to nie tylko próba historycznego rozliczenia, ale również ostrzeżenie, że bez jedności Unii w polityce zagranicznej żadne przyszłe kryzysy nie zostaną skutecznie powstrzymane.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: 6 tysięcy elektorów i żadnych plakatów: ciche wybory w powojennej Syrii
