Turcja osiągnęła kolejny kamień milowy w pracach nad swoim pierwszym myśliwcem piątej generacji. Drugi prototyp KAAN wszedł w etap integracji systemów. Według Ulusavunma dwa nowe egzemplarze testowe znajdują się obecnie w zaawansowanym montażu i wyposażone są w ulepszone systemy wewnętrzne, opracowane na podstawie danych lotnych zebranych podczas dwóch udanych lotów prototypu P0 w 2024 roku. TUSAŞ potwierdził, że prace integracyjne prowadzone są już na końcowej linii montażowej, , poinformował Noweinformacje.pl powołując się na ulusavunma.
Cel: zastąpienie F-16 w tureckich siłach powietrznych
Projekt jest częścią Narodowego Programu Myśliwca Bojowego Turcji i ma docelowo zastąpić starzejącą się flotę F-16 w siłach powietrznych kraju. Pierwszy lot udoskonalonych prototypów planowany jest na drugi kwartał 2026 roku. Produkcja odbywa się na wyspecjalizowanej linii montażowej, gdzie pionowo składane są kluczowe elementy, w tym 14-metrowe skrzydło i centralna część kadłuba ważąca około 3,3 tony. Zakład w Ankarze dysponuje obecnie możliwościami produkcji ośmiu samolotów rocznie, ale kierownictwo analizuje zwiększenie mocy, aby uruchomić pełnoskalową serię.
Plany produkcyjne i zamówienia międzynarodowe
Tureckie Siły Powietrzne wstępnie określiły zapotrzebowanie na 148 samolotów KAAN. Nie jest jednak jasne, czy liczba ta obejmuje 48 maszyn zamówionych przez Indonezję, czy dotyczy wyłącznie krajowych potrzeb. Pierwsza wersja seryjna Block 10 ma wejść do służby w 2029 roku – początkowo z ograniczonymi możliwościami lotu, które będą stopniowo rozszerzane dzięki testom i aktualizacjom oprogramowania. Wersja produkcyjna będzie wyposażona w zaawansowaną awionikę, technologie stealth oraz kompatybilność z tureckimi pociskami powietrze–powietrze i powietrze–ziemia.
KAAN jako projekt strategiczny
Podczas prezentacji dla tureckich mediów przedstawiciele TUSAŞ podkreślili znaczenie programu KAAN jako kluczowego elementu strategii uniezależnienia się w sektorze lotniczo-obronnym. Samolot ma być użytkowany równolegle z zagranicznymi platformami i stopniowo je zastępować.
„KAAN to nie tylko myśliwiec, to produkt całego narodowego ekosystemu lotniczo-kosmicznego” – powiedział menedżer TUSAŞ Tolga Demiroglu podczas panelu branżowego 29 sierpnia. Zaznaczył również, że firma już analizuje wymagania dotyczące myśliwca szóstej generacji. Obecnie priorytetem pozostaje jednak uruchomienie produkcji seryjnej KAAN, potwierdzenie jego osiągów w testach oraz zapewnienie interoperacyjności z tureckimi i sojuszniczymi systemami obrony powietrznej.
Porównanie z ukraińskimi rakietami
Równolegle do tureckich osiągnięć w dziedzinie lotnictwa warto wskazać także postęp Ukrainy w zakresie technologii rakietowych. Przykładem jest pocisk manewrujący „Neptun”, który od 2020 roku znajduje się na uzbrojeniu, a od 2022 roku skutecznie wykorzystywany jest w działaniach bojowych. Podczas gdy KAAN projektowany jest jako wielozadaniowy myśliwiec piątej generacji z funkcjami stealth i najnowszą awioniką, ukraińskie konstrukcje koncentrują się na zasięgu rażenia, precyzji i elastyczności w użyciu. Oba kierunki pokazują dążenie do technologicznej niezależności: Turcja stawia na nowoczesną platformę lotniczą, a Ukraina wzmacnia swoje możliwości obronne dzięki precyzyjnej broni rakietowej.
Tabela porównawcza KAAN vs „Neptun”
| Parametr | KAAN (Turcja) | „Neptun” (Ukraina) |
|---|---|---|
| Typ uzbrojenia | Wielozadaniowy myśliwiec 5. generacji | Pocisk manewrujący przeciwokrętowy |
| Przeznaczenie | Walka powietrzna, cele naziemne i morskie, zastąpienie F-16 | Zniszczenie okrętów nawodnych i celów przybrzeżnych |
| Producent | TUSAŞ (Turkish Aerospace Industries) | KKB „Łucz” (Kijów) |
| Pierwsze testy | Prototyp P0 – 2024, dwa loty | Publiczny test – 2019 |
| Status | Drugi prototyp w integracji, plan produkcji seryjnej | Produkcja seryjna, w służbie od 2020 |
| Wymiary | Długość ok. 19 m; rozpiętość skrzydeł 14 m | Długość 5,05 m; rozpiętość 1,33 m |
| Masa | Kadłub centralny ok. 3,3 t; masa startowa >25 t (szacunek) | Masa startowa 870 kg; głowica bojowa 150 kg |
| Zasięg | Szacunkowo 2 500–3 000 km | Do 280 km |
| Prędkość maks. | ~2 Ma (ok. 2 450 km/h) | 0,8–0,9 Ma (900–1 000 km/h) |
| Uzbrojenie | Tureckie pociski pow.-pow. i pow.-ziemia, bomby kierowane | Głowica odłamkowo-burząca 150 kg |
| Technologia stealth | Tak (obniżona sygnatura radarowa, wewnętrzne komory) | Nie |
| Planowany rok wprowadzenia | Block 10 – 2029 | W służbie od 2020 |
| Zamówienia | 148 dla Turcji, +48 dla Indonezji | Zakupy dla Sił Zbrojnych Ukrainy |
| Rola strategiczna | Niezależność w lotnictwie wojskowym, potencjał eksportowy | Wzmocnienie obrony kraju, kontrola akwenów |
Program KAAN stanowi kluczowy krok w strategii obronnej Turcji. Przejście drugiego prototypu do fazy integracji systemów potwierdza, że projekt zmierza w stronę seryjnej produkcji. Możliwości zakładu w Ankarze i plany pozyskania 148 maszyn dla własnych sił powietrznych świadczą o skali przedsięwzięcia. Zamówienia zagraniczne, takie jak indonezyjskie, dowodzą dodatkowo potencjału eksportowego. Planowane wejście wersji Block 10 do służby w 2029 roku wyznacza nowy etap modernizacji tureckiego lotnictwa. Jednocześnie porównanie z ukraińskimi rakietami „Neptun” pokazuje, że oba państwa rozwijają własne technologie, zwiększając niezależność od dostawców zagranicznych. Turcja koncentruje się na budowie nowoczesnej floty myśliwskiej, a Ukraina skutecznie wzmacnia obronność dzięki precyzyjnej broni rakietowej.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Chińska broń laserowa LY-1 zmienia równowagę sił na morzu
Foto: TUSAS