Kawa jest jednym z najpopularniejszych napojów na świecie, jednak jej wpływ na zdrowie wciąż budzi kontrowersje. Szczególnie wrażliwym tematem jest związek między spożyciem kawy a ryzykiem zachorowania na nowotwory. W ostatnich dekadach pojawiły się zarówno obiecujące wyniki badań, jak i powody do niepokoju. W tym artykule – fakty, opinie medyczne i zalecenia bez uprzedzeń, informuje Noweinformacje.pl.
Co się dzieje, gdy pijemy często kawę
Regularne spożywanie kawy w umiarkowanych ilościach (2–4 filiżanki dziennie) nie stanowi krytycznego ryzyka dla zdrowych osób. Większość dużych badań epidemiologicznych, w tym projekty w ramach European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC), nie wykazała bezpośredniego związku między umiarkowanym piciem kawy a zwiększonym ryzykiem raka.
Nadmierne spożycie (6 lub więcej filiżanek dziennie), zwłaszcza w połączeniu z paleniem tytoniu, złą dietą i brakiem ruchu, może jednak nasilać inne czynniki ryzyka – np. nadciśnienie lub zespół metaboliczny.
Co może powodować raka?
Rak jest skutkiem nagromadzenia mutacji genetycznych wywołanych przez szereg czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Do głównych przyczyn należą:
- przewlekłe stany zapalne i infekcje,
- długotrwała ekspozycja na promieniowanie UV lub radioaktywne,
- toksyczne substancje w żywności i środowisku,
- czynniki dziedziczne,
- zaburzenia hormonalne,
- otyłość i brak aktywności fizycznej.
Kawa nie znajduje się na tej liście jako bezpośredni czynnik przyczynowy. Wręcz przeciwnie – niektóre badania wskazują na jej potencjalne działanie przeciwzapalne dzięki obecności antyoksydantów, takich jak polifenole, kwas chlorogenowy czy kafestol.
Negatywny wpływ kawy na organizm
Do możliwych skutków ubocznych należą nadciśnienie, rozdrażnienie, bezsenność oraz podrażnienie błony śluzowej żołądka. W niektórych przypadkach kawa może nasilać objawy u osób z zapaleniem żołądka, trzustki lub refluksem.
Warto wspomnieć o akrylamidzie – związku chemicznym powstającym podczas palenia ziaren kawy w wysokiej temperaturze. W 2018 roku w Kalifornii toczyła się sprawa sądowa, w której producenci kawy musieli oznaczać swoje produkty jako potencjalnie rakotwórcze. Według Światowej Organizacji Zdrowia ilości akrylamidu w gotowej kawie są jednak zbyt małe, by stanowiły realne zagrożenie dla ludzi.
Czy kawa wypłukuje wapń z organizmu
Kawa może w niewielkim stopniu zwiększać wydalanie wapnia, lecz efekt ten nie jest znaczący. Badania pokazują, że każda filiżanka kawy powoduje utratę ok. 4–6 mg wapnia – co można łatwo uzupełnić porcją nabiału. Osoby z ryzykiem osteoporozy lub niedoborem wapnia powinny kontrolować zarówno spożycie kawy, jak i wapnia w diecie.
Kto powinien ograniczyć kawę
Nie chodzi o całkowitą rezygnację, lecz o rozsądne ograniczenia. W grupie ryzyka znajdują się:
- osoby z zaburzeniami rytmu serca lub nadciśnieniem,
- osoby z wysokim poziomem lęku,
- kobiety w ciąży (maks. 200 mg kofeiny dziennie),
- pacjenci z chorobami układu pokarmowego.
Czy podczas choroby nowotworowej lub po chemioterapii można pić kawę
Jeżeli stan pacjenta jest stabilny i nie ma przeciwwskazań ze strony układu krążenia lub pokarmowego – umiarkowane picie kawy jest dozwolone nawet w trakcie leczenia. Badania kliniczne wskazują, że u pacjentek z rakiem piersi kawa nie wpływa negatywnie na skuteczność terapii, a czasem nawet poprawia niektóre parametry. W trakcie silnej chemioterapii lub przy nasilonej toksyczności lekarze mogą jednak zalecić czasowe ograniczenie.
Co wolno jeść pacjentom onkologicznym
Dieta w trakcie terapii onkologicznej powinna być indywidualnie dopasowana do rodzaju nowotworu, etapu leczenia, chorób współistniejących i stanu przewodu pokarmowego.
Najczęstsze pytania pacjentów:
- Czy wolno pić kawę przy raku? — w większości przypadków tak, po konsultacji z lekarzem.
- Po chemioterapii? — tak, jeśli nie ma przeciwwskazań ze strony wątroby, żołądka lub serca.
- Czy można jeść czekoladę? — gorzka w małych ilościach jest dozwolona, unikać wysokiej zawartości cukru i dodatków.
- Czy można jeść mięso? — tak, najlepiej chude (indyk, kurczak, królik), ograniczać czerwone i przetworzone.
- Czy można jeść boczek? — w niewielkich ilościach, jeśli nie ma problemów z pęcherzykiem żółciowym lub trzustką.
Kawa nie jest ani przyczyną raka, ani cudownym lekiem. Jej wpływ na organizm zależy od dawki, stylu życia i stanu zdrowia. Najważniejsze jest zachowanie umiaru, konsultacja z lekarzem i unikanie pochopnych wniosków na podstawie mitów czy nagłówków w mediach społecznościowych.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Dlaczego Jack Daniel’s stawia na jeżynową whiskey – i co to oznacza dla rynku