Dieta ketogeniczna, znana szerzej jako dieta keto, od kilku lat zyskuje ogromną popularność na całym świecie — także w Polsce. Opiera się na radykalnym ograniczeniu węglowodanów i zwiększeniu ilości tłuszczów w codziennym jadłospisie. Taki sposób żywienia ma swoich zwolenników i przeciwników, a wokół jego skuteczności i bezpieczeństwa narosło wiele mitów. Redakcja noweinformacje.pl postanowiła przyjrzeć się bliżej temu trendowi: czym naprawdę jest dieta keto, dla kogo może być pomocna i jakie niesie potencjalne skutki uboczne.
Klasyczna dieta ketogeniczna zakłada następujący rozkład makroskładników
| Składnik | Procent dziennej kaloryczności |
|---|---|
| Tłuszcze | 70–75% |
| Białka | 20–25% |
| Węglowodany | 5–10% |
Główne produkty w diecie keto
Dozwolone:
- Mięso (kurczak, wołowina, wieprzowina)
- Ryby (szczególnie tłuste, np. łosoś, makrela)
- Jajka
- Tłuszcze: oliwa z oliwek, olej kokosowy, masło, awokado
- Warzywa niskowęglowodanowe: szpinak, brokuły, kalafior, cukinia
- Orzechy i nasiona
- Alternatywy niemleczne: mleko migdałowe, kokosowe
Zakazane lub ściśle ograniczone:
- Chleb, makarony, ryż
- Cukier, słodycze, soki owocowe
- Warzywa skrobiowe: ziemniaki, kukurydza
- Większość owoców (poza niewielką ilością jagód)
- Rośliny strączkowe
Komu służy dieta keto
Dieta ketogeniczna jest wykorzystywana nie tylko do redukcji masy ciała, ale także w celach medycznych. Początkowo została opracowana w leczeniu padaczki, szczególnie u dzieci odpornych na leczenie farmakologiczne. Obecnie może być zalecana w następujących przypadkach:
- Nadwaga i otyłość
- Zespół metaboliczny
- Insulinooporność, stan przedcukrzycowy, cukrzyca typu 2 (pod kontrolą lekarza)
- Niektóre formy padaczki
- W określonych przypadkach chorób neurodegeneracyjnych (choroba Alzheimera, Parkinsona – w celach badawczych)
Skutki uboczne i ryzyko
Pomimo popularności, dieta keto nie jest odpowiednia dla wszystkich i może powodować szereg skutków ubocznych, zwłaszcza w pierwszych dniach przejścia.
Częste skutki uboczne:
- „Grupa keto” (osłabienie, ból głowy, drażliwość, zawroty głowy, nudności w ciągu pierwszych 3–5 dni)
- Zaparcia z powodu braku błonnika
- Podwyższenie poziomu cholesterolu u części osób
- Spadek wytrzymałości fizycznej na początku
- Niedobór niektórych witamin i minerałów (jeśli dieta nie jest zbilansowana)
Długoterminowe ryzyko:
- Zaburzenia funkcji wątroby lub nerek u osób predysponowanych
- Problemy z układem pokarmowym (woreczek żółciowy, mikroflora)
- Potencjalny wzrost ryzyka chorób serca (przy złym doborze tłuszczów – np. nadmiar tłuszczów nasyconych i trans)
Przed rozpoczęciem diety ketogenicznej zaleca się konsultację z lekarzem, zwłaszcza osobom z chorobami przewlekłymi.
Kto nie powinien stosować diety keto
- Osoby z chorobami wątroby, trzustki, nerek
- Kobiety w ciąży i karmiące
- Dzieci (z wyjątkiem przypadków klinicznych, np. padaczka – wyłącznie pod nadzorem lekarza)
- Osoby z zaburzeniami odżywiania
Dieta keto to nie uniwersalny sposób żywienia, lecz poważna zmiana metaboliczna. Może przynieść szybkie efekty, ale wymaga przemyślanego podejścia, kontroli stanu zdrowia i zrozumienia indywidualnych potrzeb. Jak każda dieta, powinna być dostosowana do konkretnej osoby.
Bądź na bieżąco z najnowszymi wiadomościami z Polski i ze świata: codziennie czytaj przydatne i aktualne informacje, takie jak ta: Jakich produktów nie należy trzymać w lodówce – i dlaczego.